Một số tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Lý Bạch


Thời cổ trung đại, Trung Quốc có một nền văn học hết sức phong phú và đa dạng. Từ thời Xuân Thu Chiến Quốc, văn học Trung Quốc đã bắt đầu phát triển. Đến thời Tây Hán tư tưởng Nho gia được đề cao. Nho gia là trường phái rất coi trọng việc học tập, vì vậy từ Hán về sau những người có thể cầm bút viết văn trong xã hội Trung Quốc rất nhiều. Đến thời Tùy Đường chế độ khoa cử bắt đầu ra đời , trong đó văn chương trở thành thước đo chủ yếu của tài năng; do đó văn học Trung Quốc càng có những thành tựu lớn lao. Văn học Trung Quốc thời kì này có nhiều thể loại như thơ, từ, phú, kịch, tiểu thuyết,…

Thơ Đường được biết đến như một thành tựu rực rỡ của văn học đời Đường, văn học Trung Quốc nói riêng cũng như văn học thế giới nói chung. Với khoảng 48900 bài thơ của hơn 2300 tác giả, thơ Đường vừa độc đáo, vừa cổ điển, lại mang màu sắc Trung Quốc rõ nét, thể hiện đầy đủ, tập trung những thể loại thơ khác nhau. Ngôn ngữ thơ Đường đơn giản, quen thuộc: có khả năng diễn đạt vô cùng tinh tế, phong phú nhờ công phu tinh luyện của các nhà thơ. Thơ Đường là sự kết tinh của những đỉnh cao như: Lý Bạch, Đỗ Phủ, Vương Duy, Bạch Cư Dị, Thôi Hiệu,…

Lí Bạch (701-762) được biết đến là một trong ba nhà thơ cự phách đời Đường. Con người và sự nghiệp thơ của Lí Bạch, từ suốt hơn 1300 năm nay, đã là đối tượng nghiên cứu của nhiều nhà tư tưởng, văn hóa, học thuật trên khắp thế giới, là ngôi sao rực rỡ để toàn thể loài người chiêm ngưỡng. Nếu như thơ Đỗ Phủ trầm uất sâu lắng với phong cách hiện thưc bi thiết thì thơ Lí Bạch lại bay bổng khoáng đạt với phong cách lãng mạn mãnh liệt, tươi sáng. Ông được người đời ca ngợi là “Thi tiên”, để lại cho đời hàng ngàn bài thơ tuyệt tác. Là một kiếm khách – thi sĩ, ông coi thường danh lợi, thích ngao du sơn thuỷ, cầu tiên phỏng đạo. Trăng, rượu, hoa, cảnh núi sông tráng lệ, tình bằng hữu, tình quê hương, lòng khao khát tự do… luôn chứa chan trong những vần thơ lãng mạn tràn đầy hùng tâm tráng chí.

Sáng tác của Lí Bạch rất nhiều. Tác phẩm nào cũng mang những đặc sắc về nội dung và nghệ thuât riêng. Sau đây ta có thể kể tên một số tác phẩm xuất sắc và được nhiều người biết đến nhất.

1. 望廬山瀑布 – Vọng lư sơn bộc bố – Xa ngắm thác núi Lư

日照香爐生紫煙,遙看瀑布掛前川;

飛流直下三千尺,

疑是銀河落九天。

Nhật chiếu hương lô  sinh tử yên,Dao khán bộc bố quải tiền xuyên.

Phi lưu trực há tam thiên xích,

Nghi thị Ngân Hà lạc cửu thiên.

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,Xa trông dòng thác trước sông này :

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,

Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.

Dịch thơ: Khuyết dan

Bài thơ chính là sự liên tưởng độc đáo,mạnh mẽ của một trí tưởng tượng phong phú,sự rung động sâu xa của một tấm lòng yêu thiên nhiên đất nước nồng nàn và tha thiết. Lư Sơn là dãy núi ở Sơn Tây, Trung Quốc có nhiều ngọn chạy dài, nhưng chỉ có một ngọn là có thác đổ.

Giữa nền xanh của núi, hơi nước trắng rọi tỏa bay như khói hương là dòng nước bạc đồ sộ, tuôn dài như một tấm vải trắng. Chỉ với ba câu thơ ngắn, ngòi bút tài tình của nhà thơ Lí Bạch, khung cảnh Lư Sơn như hiện ra trước mắt ta với đầy đủ màu sắc, hình khối, đường nét… Thấy dòng thác lấp lánh bạc đổ xuống tưởng như dải Ngân Hà lạc khỏi chín tầng mây ở trời cao, rơi xuống hạ giới. Đây là hình ảnh đầy tự hào về trí tưởng tượng của nhà thơ trước khung cảnh hùng vĩ và đầy thi vị của thiên nhiên.

Bài “Xa ngắm thác núi Lư” của Thi tiên Lí Bạch đã lưu lại muôn đời bằng phương tiện văn học cái đẹp hùng vĩ của một dòng thác khổng lồ kì lạ. Tả cảnh thiên nhiên mà tráng lệ như thế, rõ ràng tác giả đã yêu quê hương, đất nước biết nhường nào. Lòng yêu nước ở Lý Bạch chính là bắt nguồn từ lòng yêu sông núi quê hương vậy.

2. 黄鹤楼送孟浩然之广陵Hoàng hạc lâu tống mạnh hạo nhiên chi quảng lăng – Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng

故人西辞黄鹤楼,烟花三月下扬州。
孤帆远影碧空尽,

惟见长江天际流。

Cố nhân tây từ Hoàng Hạc lâu,
Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu.
Cô phàm viễn ảnh bích không tận,
Duy kiến Trường Giang thiên tế lưu.
Bạn từ lầu Hạc lên đường,
Giữa mùa hoa khói Châu Dương xuôi dòng.
Bóng buồm đã khuất bầu không,
Trông theo chỉ thấy dòng sông bên trời.Dịch thơ: Ngô Tất TốTrích từ: http://4vn.eu

Đây là một trong những tuyệt tác về thơ thất ngôn tứ tuyệt của Lí Bạch. Vừa cụ thể vừa phổ quát cho muôn đời về nỗi buồn tống biệt và ức hữu. Tác phẩm đã phản ánh một tâm hồn đẹp, một tình bạn đẹp của Lí Bạch, cũng là của những tao nhân mặc khách đời ĐườBài thơ ghi lại một kỷ niệm sâu sắc tại lầu Hoàng Hạc, Lí Bạch tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi về Quảng Lăng, qua đó nói lên tình lưu luyến, thương nhớ bạn. Nơi Lý Bạch đưa tiễn bạn lên đường đi xa về phía tây là lầu Hoàng Hạc, một thắng cảnh thuộc Vũ Xương, tỉnh Hồ Bắc. Lầu Hoàng Hạc gắn liền với huyền thoại Phí Văn Vi đắc đạo thành tiên, thường cưỡi hạc vàng bay về đây. Bạn là Mạnh Hạo Nhiên (689-740) một nhà thơ nổi tiếng, bạn vong niên của Lý Bạch; một kẻ sĩ hào hiệp hào hoa, phóng khoáng, ưa ngao du, rất tâm đầu ý hợp với Lý Bạch.

Cấu trúc không gian xa – gần (cận – viễn), lấy ngoại cảnh để biểu hiện nội tâm, ngôn ngữ, trang nhã, gợi cảm, hàm xúc… đó là những yếu tố nghệ thuật tạo nên vẻ đẹp văn chương và cốt cách của bài thơ này. Ngô Tất Tố dịch giả bài thơ này đã tấm tắc khen: “Tất cả có 28 chữ, đủ cả chỗ ở, nơi đi, ngày đi, cảnh đi và tấm lòng quyến luyến bè bạn. Thật là kiệt tác”.

3. 靜夜思Tĩnh dạ tứ – Cảm nghĩ đêm yên tĩnh

床前明月光,
疑是地上霜。
舉頭望明月,
低頭思故鄉。
Sàng tiền minh nguyệt quang
Nghi thị địa thượng sương,
Cử đầu vọng minh nguyệt
Đê đầu tư cố hương
Đầu giường ánh trăng rọi,
Mặt đất như phủ sương.
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.Dịch thơ: Tương Như

“Tĩnh dạ tứ” là một tứ thơ xâm nhập thiên nhiên theo quan niệm “Trời và người là một” (Thiên nhân tương dự) của triết lí “Nhất nguyên” phương Đông.

Bài thơ mang những suy nghĩ trong một đêm rất đẹp, trên trời ánh trăng toả sáng khắp nơi, một thứ ánh sáng lung linh huyền ảo. Với khung cảnh thiên nhiên ấy, trong Lí Bạch bỗng trào dâng lên nỗi nhớ quê hương. Toàn bộ bài thơ là cảm xúc chân thành thiết tha của tác giả. Trăng với thi nhân thường có nhiều duyên nợ, với Lí Bạch, trăng lại càng đặc biệt! Trăng trở thành nguồn cảm hứng bất tận trong thơ của Lí Bạch. Vầng trăng đã đi vào trong những vần thơ tuyệt đẹp như: Nga Mi sơn nguyệt ca, Quan sơn nguyệt, Nguyệt hạ độc chước,…

Có thể nói, những bài thơ của Lý Bạch đều thể hiện 1 tình yêu quê hương, đất nước chân thành, thiết tha. Trong đó bài thơ “Tĩnh dạ tứ” có thể được coi là 1 bài thơ viết về tình yêu quê hương hay nhất, bởi tác giả rất tinh tế lấy ngoại cảnh, thiên nhiên để biểu hiện nỗi nhớ quê của mình. Bài thơ rất ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa sâu sắc, nhớ quê là tâm trạng chung của tất cả những người phải sống xa quê.

4. 將進酒 – Tương tiến tửu – Mời uống rượu (Do bài thơ quá dài mà độ dài giới hạn nên không chép thơ)

“Tương tiến tửu” là một trong những bài thơ rất nổi tiếng của Lí Bạch về đề tài rượu. Đối với Lí Bạch thơ và rượu đi đôi với nhau như hình với bóng. Chất men nồng của rượu thấm nhuần vào da thịt, theo dòng máu luân lưu đi vào trí não, đã động sinh ra luồng tư tưởng, quyện vào hồn chữ ý thơ, tạo ra những dòng thơ bay bổng, phóng khoáng.

Lí Bạch đã sáng tác bài thơ này nhân lúc cao hứng khi uống rượu cùng hai người bạn là Sầm Quyên và Nguyên Đan Khâu ở Tùng Sơn, lúc đó Lí Bạch mang tâm trạng của người xa nhà, chán nản, thất chí, bất bình. Bài thơ với những lời lẽ phóng khoáng, cao ngạo, khảng khái, xem thường thế tục và mang một triết lí vô thường xem cuộc đời ngắn ngủi, phù dư, hữu hạn, thời gian qua mau như bóng câu qua cửa sổ: “Gương lầu cao sáng soi sầu tóc bạc/ Sớm tơ xanh chiều tuyết trắng lê thê”. Dòng sông Hoàng Hà vần vũ từ thời cao rơi xuống, trăng từ ngàn xưa vẫn mãi lung linh chiếu sáng trên dòng sông bát ngát, giữa không gian vô tận. Điều đó tác động mạnh mẽ, làm hồn thơ Lí Bạch ngân vang tửu khúc, tràn đầy sinh khí và sức sống: “Đời đắc ý cho niềm vui tận hưởng/ Chén vàng kia đừng cạn dưới trăng ngàn”. Hình ảnh thơ mang tính đặc trưng, có tính triết lí, trừu tượng, để dẫn dắt đến sự biện minh của nhà thơ trong việc tìm đến thú vui uống rượu. Lời thơ phô trương nhưng cũng chỉ biểu lộ nỗi chán chường thế thái nhân tình, bi phấn trước cảnh đời ngang trái, oan nghiệt. Đó chính là “nỗi sầu muôn thuở” mà Lí Bạch muốn phá hủy tan tành cùng những người bạn tâm đấu ý hợp trong cuộc rượu “dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu”.

About these ads

10 phản hồi (+add yours?)

  1. ken
    Tháng 11 09, 2010 @ 15:56:57

    Đang tìm tài liệu để làm bài thì gặp blog của bạn.
    Bài viết của bạn rất hay. Thanks nhiều!

    Trả lời

  2. huyenga
    Tháng 11 09, 2010 @ 16:06:22

    Cám ơn b đã quan tâm.
    Thực ra đây là bài tập môn lịch sử văn minh thế giới mà mình đã làm. Post lên đây để chia sẻ vs mọi người thôi

    Trả lời

  3. Tâm
    Tháng 11 22, 2010 @ 23:21:12

    Bài viết rất hay. Thanks bạn!

    Trả lời

  4. tram
    Tháng 12 03, 2010 @ 10:43:06

    minh dang can mot so tai lieu cho viec on thi mon van hoc Trung Quoc sap toi, cam on ban nhieu nhen.hihi.

    Trả lời

  5. Hanh Linh
    Tháng 12 15, 2010 @ 20:10:07

    Thanks b nhieu!!!

    Trả lời

  6. bichnhi
    Tháng 3 23, 2011 @ 14:46:06

    b co the post len gium minh tinh lang man tich cuc trong tho ly bach duoc khong?cam on ban nha!

    Trả lời

  7. ocdaocodon
    Tháng 4 20, 2012 @ 08:46:38

    thanks bạn. bài viết rất hay.:)

    Trả lời

  8. Yeuanhvi tien
    Tháng 11 02, 2012 @ 21:44:56

    Cam on pan nhju nke.hj.mog rag pan co tke vjet rta nhug paj van hay hon nua gjup moj nguoj

    Trả lời

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.